Praktische aandachtspunten
Als de gezondheid van je (schoon)ouders verslechtert heb je te maken met diverse keuzes die je moet gaan maken op allerlei vlak. Vanaf het moment dat lichte hulp nodig is tot en met het moment dat er volledige hulp nodig is. Daarom raden we je aan samen met je ouders een persoonlijk plan op te stellen. Dat kan bijvoorbeeld aan de hand van de Gesprekswijzer voor proactieve zorgplanning. Een voorbeeld van een persoonlijk plan is beschikbaar via ProMantelzorg. Neem er de tijd voor en denk samen met je (schoon)ouders rustig na over hun wensen voor de volgende onderwerpen:
Waar en met wie willen je (schoon)ouder(s) wonen? Wat is voor hen belangrijk in een huis. Wie zijn belangrijk in het dagelijks leven? Wat is de toekomstbestendigheid van de huidige woonplek. Hoe is het gesteld met de veiligheid in en om huis? Wat kunnen je (schoon)ouder(s) betekenen voor anderen?
Waar halen je (schoon)ouder(s) plezier uit, wat is ervoor nodig en voelen je (schoon)ouder(s) zich daarbij nog veilig? Wat doen ze aan dagbesteding en zijn er alternatieven te bedenken? Het aanbod van technologische toepassingen om het leven aangenamer of makkelijker te maken is enorm.
Er zijn wellicht veel verschillende mensen betrokken bij de dagelijkse zorg aan je (schoon)ouder(s). Er zijn diverse digitale communicatieplatforms op de markt die de communicatie rondom de dagelijkse zorg makkelijker maken. Een overzicht vindt je via deze link
Wie mag namens je naaste de medische beslissingen nemen als je naaste dat zelf niet meer kan? (Schoon)ouder(s) kunnen voortijdig een vertegenwoordiger aanwijzen door de naam van deze persoon op papier te zetten voorzien van de naam, de datum en een handtekening. Een kopie van dat papier geven ze dan aan de arts. Deze persoon is dan de schriftelijk gemachtigde. Als dit niet is vastgelegd is een echtgenoot, geregistreerd partner of levensgezel automatisch de vertegenwoordiger. Is deze persoon er niet, dan overlegt de arts met ouders, kinderen, broers of zussen.
Weet jij welke medische behandeling past bij de voorkeur van je naaste? Weet je of de huisarts op de hoogte is van deze wensen? Bijvoorbeeld hoe ze verzorgd willen worden, of naar welk ziekenhuis ze willen. Of ze gereanimeerd willen worden. Het is belangrijk dat de huisarts tijdig van je (schoon)ouder(s) zelf hoort wat ze belangrijk vinden. De huisarts kan dan zo goed mogelijk helpen om een beslissing te nemen. Dit kan het beste gebeuren voordat er klachten zijn door ouderdom of ziekte.
Naast een gesprek met de huisarts kunnen je (schoon)ouder(s) ook op papier vastleggen welke behandelwensen er zijn. Dit kan in een schriftelijke wilsverklaring. Er zijn geen regels voor hoe een wilsverklaring eruit moet zien, als het maar duidelijk is en in eigen bewoordingen. De verklaring is meteen geldig als het is voorzien van (voluit) de naam, handtekening en datum. Je hoeft hiervoor niet naar een notaris. Een wilsverklaring kan gaan om bijvoorbeeld medische behandelingen of reanimatie die iemand onder bepaalde omstandigheden niet meer wil (behandelverbod). Of juist over levensverlengende maatregelen (behandelgebod). De arts zal de wilsverklaring opnemen in het medische dossier. Als je niets vastlegt, behandelt de arts volgens algemeen gangbare opvattingen in de gezondheidszorg.
Het is niet zo dat alles wat wordt vastgelegd 1-op-1 wordt toegepast. Artsen maken soms hun eigen afwegingen. Een arts moet zich wel aan een behandelverbod houden. Dit is geregeld in de Wet Geneeskundige Behandel Overeenkomst.
Je hoeft de wilsverklaring niet vast te leggen bij de notaris. Als je dat wel wilt, kun je een levenstestament laten opstellen. Dat kan zinvol zijn, omdat een levenstestament bewijst dat je wilsbekwaam was op het moment dat de notaris het document opstelde. Dit kan discussies tussen bijvoorbeeld familieleden voorkomen.
In een levenstestament leg je vast wie een volmacht krijgt om je medische belangen te behartigen. De gevolmachtigde kan medische inlichtingen vragen en gegevens krijgen. Ook kun je er verklaringen in vastleggen zoals orgaandonatie, euthanasieverklaring, behandelverbod of -gebod, dementieverklaring en reanimatie.
Op de volgende sites kun je meer lezen over dit onderwerp:
- patiëntenfederatie wegwijzer wilsverklaring
- zorgverklaring
- wilsonbekwaam
- NVP, voor een wilsverklaring gebaseerd op Bijbelse grondslag
Wacht niet te lang met het aanvragen van een Wlz indicatie.
Probeer te voorkomen dat je (schoon)ouder(s) met een crisisopname terecht komen op een (tijdelijke) woonplek. Een crisisopname is een onwenselijke situatie omdat het een extra verhuizing betekent en altijd onder tijdsdruk plaatsvindt. Ook met een Wlz-indicatie is het mogelijk om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen of op de wachtlijst te staan voor verblijfszorg. Er kan (overbruggings)zorg thuis ingezet worden waardoor je kunt inspelen op een toename van zorgbehoefte. Ga hierover tijdig in gesprek met het verpleeghuis van je voorkeur. Denk ook aan technologische toepassingen om het gevoel van veiligheid thuis te verhogen.
Weet je van je (schoon)ouder(s) wat nodig is om het leven te leiden dat bij hen past? Weet je wie belangrijk is voor je (schoon)ouders, waar ze zich zorgen om maken? Een hulpmiddel om met je (schoon)ouder(s) in gesprek te raken is de kwaliteitsmeter. Door het in te vullen krijg je een duidelijk beeld van hoe ze hun situatie nu ervaren.
Als er problemen zijn die je moeilijk vindt om te bespreken, kun je overwegen om geestelijke verzorging in te schakelen. Zij zijn opgeleid om hulp te bieden in uiteenlopende situaties op het gebied van levensvragen, zingeving, spiritualiteit en existentiële vragen. Ze komen zowel bij mensen thuis als in een instelling.
Helaas komt er ook een moment dat je (schoon)ouder(s) niet meer beter worden. Wanneer je de laatste levensfase van een naaste meemaakt, is dat meestal zwaar maar waardevol. Bespreek met de huisarts en je naaste hoe je samen omgaat met de laatste levensfase. Bespreek wat je kan verwachten bij deze ziekte. Schakel op tijd (meer) palliatief terminale zorg in via de zorginstelling, en zo nodig ook nachtzorg via de vrijwillige palliatieve thuiszorg (VPTZ).
Op de volgende sites kun je meer lezen over dit onderwerp:
- bespreekpunten levenseinde
- palliatieve zorg en levenseinde
- thuisarts
- NVVE, Nederlandse vereniging voor euthanasie
- handreiking euthanasieverzoek
Er kunnen veel vragen zijn rondom familievertegenwoordiging. Zowel met betrekking tot de zorg als in verband met het beheer van zaken en geld. In een levenstestament legt je naaste vast wie zijn/haar financiële, medische en persoonlijke zaken regelt als je naaste dit zelf niet meer kan. En op welke manier die persoon dat zal doen. Zo houdt je naaste zelf de regie.
Met een levenstestament maakt je naaste optimaal gebruik van zijn zelfbeschikkingsrecht. Voor een levenstestament ga je naar de notaris.
Je naaste kan een algemene of bijzondere volmacht geven. Bij een algemene volmacht kan de gevolmachtigde de belangen op alle gebieden behartigen. Bij een bijzondere volmacht gaat het om een bepaald doel of een specifieke handeling. Bijvoorbeeld voor persoonlijke wensen zoals de inboedel. Of voor zaken die met het vermogen te maken hebben (vermogensrechtelijke volmacht) een onderneming (ondernemersvolmacht) of medische zaken (medisch volmacht).
Word je gevraagd of je gevolmachtigde wilt worden? De brochure Waar zeg ik JA tegen geeft inzicht in de taken en verantwoordelijkheden van de vertrouwenspersoon of gevolmachtigde in het levenstestament.
Wie bepaalt of iemand niet meer wilsbekwaam is? Om dit vast te stellen werken veel notarissen samen met de Vereniging Artsen Volksgezondheid. Ze zijn hiervoor speciaal opgeleid.
Soms biedt een levenstestament niet voldoende bescherming aan iemand die wilsonbekwaam is. Bijvoorbeeld als de gevolmachtigde zijn taken niet meer kan of wil uitvoeren of niet goed uitvoert. Of als je naaste allerlei onverantwoorde uitgaven doet die niet kunnen worden teruggedraaid door de gevolmachtigde (met een levenstestament blijft de volmachtgever immers handelingsbekwaam ook als hij wilsonbekwaam is).
Iemand uit de omgeving van de volmachtgever kan de rechter dan verzoeken een bewindvoerder, mentor of curator te benoemen. Hiermee wordt de bescherming wettelijk geregeld (dit is hogere wetgeving dan een levenstestament). Bewindvoerders, mentoren en curatoren worden gecontroleerd door de rechter.
Deze wettelijke beschermingsregelingen kunnen worden aangevraagd door aanvraagformulieren hier te downloaden.
Mentorschap is bedoeld voor mensen die niet meer kunnen beslissen over zaken als verzorging, verpleging of (medische) behandeling.
Bewindvoering is bedoeld voor mensen die hun financiële zaken niet meer kunnen behartigen.
Ondercuratelestelling is de ingrijpendste maatregel. Dit is voor mensen die zowel hun persoonlijke belangen als hun zakelijke belangen niet meer kunnen behartigen, Bij ondercuratelestelling kun je zelf geen handelingen meer verrichten zonder toestemming van je curator. Je bent niet meer handelingsbekwaam.
Meer uitleg vind je op de site van Goedvertegenwoordigd.
Contactgegevens
ProMantelzorg
Lansinkweg 76a
7553 AM Hengelo
Bel of app: (06) 57 15 94 11
Stuur email: info@promantelzorg.nl